Emeklilerin GSYH'ye Oranı Yüzde 30'un Altına İndi
Türkiye ekonomisinin büyümesiyle emeklilerin milli gelire oranı azalıyor. Ortalama emekli aylığı, son 25 yılda GSYH'ye oranında yüzde 50'lerden yüzde 30'un altına geriledi. DİSK-AR uyarı yapıyor.
12 Ocak 2026 Pazartesi 23:23
Türkiye ekonomisi büyürken emeklilerin aldığı pay küçülüyor. Ortalama emekli aylığının kişi başına GSYH'ye oranı son 25 yılda yüzde 50'lerden yüzde 30'un altına indi. DİSK-AR, “Bu tablo görülmeden emekli maaşı tartışılamaz” uyarısında bulundu.
En düşük emekli maaşını 20 bin TL'ye yükselten düzenleme Meclis gündemindeyken, emeklilerin gelirden aldığı pay yeniden tartışma konusu oldu. Sendikalara göre sorun yalnızca zam oranı değil; emekli aylıklarının milli gelirle bağının koparılması. Ekonomi büyürken emeklinin pastadan aldığı pay her geçen yıl küçülüyor.
20 Bin TL Düzenlemesi Meclis'te
AK Parti, en düşük emekli aylığını 20 bin TL'ye yükselten kanun teklifini geçtiğimiz hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sundu. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, halen 16 bin 881 TL olan en düşük emekli aylığının yüzde 18,48 artışla 20 bin TL'ye çıkarılacağını açıkladı. Teklifin 15 Ocak'ta Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülmesi bekleniyor.
“Gerçek Artış 1062 TL” Eleştirisi
Ancak eleştirilere göre, bu artışın önemli bölümü zaten enflasyon kaynaklıydı. Aralık ayı enflasyonu sonrası en düşük emekli maaşının otomatik olarak yüzde 12,19 artışla 18 bin 938 TL'ye çıkması gerekiyordu. Bu hesapla, yasal düzenlemenin emekliye net 1.062 TL ek katkı sağladığı ifade ediliyor.
DİSK-AR: Asıl Sorun Sistem
DİSK-AR, emekli maaşlarındaki gerilemenin yalnızca güncel zamlarla açıklanamayacağını vurguluyor. Kurum, Temmuz 2025'te yayımlanan Türkiye'de Emeklilerin Durumu raporuna dikkat çekerek, emeklilerin ülke gelirinden aldığı payın yıllar içinde ciddi biçimde azaldığını belirtiyor.
Emeklinin GSYH'den Aldığı Pay Çakıldı
Rapora göre:
2000'li yılların başında ortalama emekli aylığı, kişi başına GSYH'nin yüzde 50'si düzeyindeydi.
2025 itibarıyla bu oran yüzde 30'un altına geriledi.
Emekli sayısı artmasına rağmen, emeklilere ayrılan toplam kaynak aynı hızda büyümedi.
Türkiye–AB Farkı Açılıyor
DİSK-AR verileri, uluslararası karşılaştırmada da tabloyu netleştiriyor.
Türkiye'de emekli aylıkları ve hak sahiplerine yapılan ödemelerin GSYH içindeki payı yüzde 3,7.
Avrupa Birliği ortalaması ise yüzde 9,8.
Bu fark, Türkiye'de emeklilerin ekonomik büyümeden yeterince pay alamadığını ortaya koyuyor.
Asgari Ücret Karşısında Geriledi
Araştırma, emekli maaşlarının asgari ücret karşısında da eridiğini gösteriyor.
2003'te ortalama emekli aylığı asgari ücretin yüzde 36 üzerindeyken, bugün yaklaşık yüzde 22 altına düşmüş durumda. DİSK-AR'a göre bu durum, prim gün sayısı ve uzun çalışma sürelerinin fiilen anlamını yitirmesine yol açıyor.
Emekliler Yeniden Çalışmak Zorunda Kalıyor
Düşük aylıklar, emeklileri yeniden işgücü piyasasına itiyor.
2002'de çalışan ya da iş arayan emeklilerin oranı yüzde 36,6 iken,
2024 sonunda bu oran yüzde 65,7'ye yükseldi.
Yaklaşık 8 milyon emekli, geçinemediği için çalışıyor ya da iş arıyor.
“Artış Değil, Yapısal Reform Gerekli”
DİSK-AR, en düşük emekli maaşının 20 bin TL'ye çıkarılmasını yetersiz buluyor. Kuruma göre sorun, tek seferlik artışlar değil; emekli aylıklarının milli gelirle bağının koparılması. Raporda, 2008'de yürürlüğe giren 5510 sayılı yasa ile aylık bağlama oranlarının düşürüldüğü, maaşların yalnızca enflasyona endekslendiği ve bunun emeklileri kalıcı yoksulluğa ittiği vurgulanıyor.
“Emeklilik Sistemi Yamalı Bohça”
DİSK-AR, mevcut tabloyu “emekli sayısı artarken pastadaki payın küçülmesi” olarak tanımlıyor. Kuruma göre emeklilik, anayasal bir hak olmasına rağmen Türkiye'de sistem giderek adaletsiz bir yapıya dönüşmüş durumda. Emeklilerin taleplerine “kaynak yok” denilirken, emekli yoksulluğu büyümeye devam ediyor.
Türkiye ekonomisi büyürken emeklilerin aldığı pay küçülüyor. Ortalama emekli aylığının kişi başına GSYH'ye oranı son 25 yılda yüzde 50'lerden yüzde 30'un altına indi. DİSK-AR, “Bu tablo görülmeden emekli maaşı tartışılamaz” uyarısında bulundu.
En düşük emekli maaşını 20 bin TL'ye yükselten düzenleme Meclis gündemindeyken, emeklilerin gelirden aldığı pay yeniden tartışma konusu oldu. Sendikalara göre sorun yalnızca zam oranı değil; emekli aylıklarının milli gelirle bağının koparılması. Ekonomi büyürken emeklinin pastadan aldığı pay her geçen yıl küçülüyor.
20 Bin TL Düzenlemesi Meclis'te
AK Parti, en düşük emekli aylığını 20 bin TL'ye yükselten kanun teklifini geçtiğimiz hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sundu. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, halen 16 bin 881 TL olan en düşük emekli aylığının yüzde 18,48 artışla 20 bin TL'ye çıkarılacağını açıkladı. Teklifin 15 Ocak'ta Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülmesi bekleniyor.
“Gerçek Artış 1062 TL” Eleştirisi
Ancak eleştirilere göre, bu artışın önemli bölümü zaten enflasyon kaynaklıydı. Aralık ayı enflasyonu sonrası en düşük emekli maaşının otomatik olarak yüzde 12,19 artışla 18 bin 938 TL'ye çıkması gerekiyordu. Bu hesapla, yasal düzenlemenin emekliye net 1.062 TL ek katkı sağladığı ifade ediliyor.
DİSK-AR: Asıl Sorun Sistem
DİSK-AR, emekli maaşlarındaki gerilemenin yalnızca güncel zamlarla açıklanamayacağını vurguluyor. Kurum, Temmuz 2025'te yayımlanan Türkiye'de Emeklilerin Durumu raporuna dikkat çekerek, emeklilerin ülke gelirinden aldığı payın yıllar içinde ciddi biçimde azaldığını belirtiyor.
Emeklinin GSYH'den Aldığı Pay Çakıldı
Rapora göre:
2000'li yılların başında ortalama emekli aylığı, kişi başına GSYH'nin yüzde 50'si düzeyindeydi.
2025 itibarıyla bu oran yüzde 30'un altına geriledi.
Emekli sayısı artmasına rağmen, emeklilere ayrılan toplam kaynak aynı hızda büyümedi.
Türkiye–AB Farkı Açılıyor
DİSK-AR verileri, uluslararası karşılaştırmada da tabloyu netleştiriyor.
Türkiye'de emekli aylıkları ve hak sahiplerine yapılan ödemelerin GSYH içindeki payı yüzde 3,7.
Avrupa Birliği ortalaması ise yüzde 9,8.
Bu fark, Türkiye'de emeklilerin ekonomik büyümeden yeterince pay alamadığını ortaya koyuyor.
Asgari Ücret Karşısında Geriledi
Araştırma, emekli maaşlarının asgari ücret karşısında da eridiğini gösteriyor.
2003'te ortalama emekli aylığı asgari ücretin yüzde 36 üzerindeyken, bugün yaklaşık yüzde 22 altına düşmüş durumda. DİSK-AR'a göre bu durum, prim gün sayısı ve uzun çalışma sürelerinin fiilen anlamını yitirmesine yol açıyor.
Emekliler Yeniden Çalışmak Zorunda Kalıyor
Düşük aylıklar, emeklileri yeniden işgücü piyasasına itiyor.
2002'de çalışan ya da iş arayan emeklilerin oranı yüzde 36,6 iken,
2024 sonunda bu oran yüzde 65,7'ye yükseldi.
Yaklaşık 8 milyon emekli, geçinemediği için çalışıyor ya da iş arıyor.
“Artış Değil, Yapısal Reform Gerekli”
DİSK-AR, en düşük emekli maaşının 20 bin TL'ye çıkarılmasını yetersiz buluyor. Kuruma göre sorun, tek seferlik artışlar değil; emekli aylıklarının milli gelirle bağının koparılması. Raporda, 2008'de yürürlüğe giren 5510 sayılı yasa ile aylık bağlama oranlarının düşürüldüğü, maaşların yalnızca enflasyona endekslendiği ve bunun emeklileri kalıcı yoksulluğa ittiği vurgulanıyor.
“Emeklilik Sistemi Yamalı Bohça”
DİSK-AR, mevcut tabloyu “emekli sayısı artarken pastadaki payın küçülmesi” olarak tanımlıyor. Kuruma göre emeklilik, anayasal bir hak olmasına rağmen Türkiye'de sistem giderek adaletsiz bir yapıya dönüşmüş durumda. Emeklilerin taleplerine “kaynak yok” denilirken, emekli yoksulluğu büyümeye devam ediyor.